Alman seyahat acentalarında çalışanların ruh halini tahmin bile edemezsiniz. Yorgunlar, müthiş bir baskı altındalar, anlaşılmamaktan, az maaş almaktan, ve ukala müşterilerden şikayetçiler.
Almanya Gelsenkirchen kentinin merkezinde bulunan bir seyahat acentasındayım. Henüz 22 yaşındaki seyahat satış elemanı Brigitte, “Sen tam olarak ne iş yaparsın?” soruma kısa ve öz bir cevap verdi: “Dünyanın en zor işini; Hayal satarım”
Almanya’da büro elemanlarının en az kazandığı mesleklerden biridir seyahat acentası satış elemanlığı. Çoğunun net maaşı 1.200 Euro’yu geçmiyor. Bu nispeten düşük kazanca rağmen, müşterinin nazını en çok çeken yine onlar.
Tatilde her şey yolunda gittiyse, müşteri, çoğunlukla, “İyi bir seçim yapmışım…” der ama o acenta elemanını nadiren hatırlayıp, teşekkür etmeye gider. Ama tatilde yolunda gitmeyen şeyler olduysa, soluğu anında ‘O satıcının’ karşısında alır ve uçaktaki arıza dâhil, her şeyle onu suçlar. Dahası, mahkemeden nasıl daha fazla tazminat alabilirim konusunda kendisinden tüyo bekler.
Bochum’a devam ettiğimde de durum çok farklı değildi. Oradaki acenta çalışanları da benzer maaşla, işini kaybetmeme korkusuyla çalışıyorlar. Bochum kentinde ziyaret ettiğim 8 ayrı acentadaki satış elemanlarından aynı şeyi duydum: “En büyük kâbusumuz, Holidaychekçiler”
Patronun satışa baskısı, profesyonelleşen müşteri, internet acentalarının rekabeti, tur operatörlerinin sürekli değişen ‘arz salatalarının malzemeleri”… Hepsi bir yana… Asıl kabusları, holidaycheck gibi tatil konusunda sosyal paylaşım ve tatil değerlendirme sitelerine girip, her şeyi bildiğini sanan ukala müşteriler, yani acentacıların deyimiyle; ‘Holdaycheck’çiler.
Fark ettim ki, artık Essen ve Recklinghausen’deki ‘Brigitte’lere de hayal satmak giderek zorlaşıyor. Zira, gelen müşteri, “Başkası bu hayali görmüş, beğenmemiş” diyor. Bir başkasının hayalinden yola çıkan müşteriye herhangi bir şey satmak çok zor olsa gerek.
Almanya’nın aynı köşesinde kaldım ve sormaya devam etim. Castrop-Rauxel ve Bottropp kentlerinde de durum benzer. Hatta Mühlheim an der Ruhr kentinde bir acenta çalışanına küçük bir kutlama eşliğinde yaş pasta hediye etmiş müdürü. Sebebi ise ilginç; Bir holidaycheckçiyi başka bir tatile ikna etmiş ve satmış. Yani; imkânsızı başarmış.
Holidaycheckçi, sitede yayımlanan yorumların tarihine bakmaz. Tesis bu konuda bir düzeltme yapmış mı, ilgilenmez. Acenta çalışanı ağzıyla kuş tutsa, göbeği çatlasa yetmez. Acenta çalışanları soruyor: “Madem holidaycheck’te başkalarının rüyasını check ettin, bize niye geliyorsun?
Sebebi belli. Malum sitede bilgi ve fikir sahibi olmuş ama acentada ödemeyi yapacak. İnternet üzerinden ödeme yapmak tehlikeli. Yani bilgiler güvenilir, ama ödeme güvenilir değil. Acentacı, burada tahsilâtçı durumuna düşüyor.
Aslında sevinmesi gerekir acenta çalışanı. Ne de olsa, uzun uzun bir rüyayı anlatması gerekmiyor. Müşteri o rüyanın renk, tat ve kokularını siteden zihnine download etmiş. Ama durum bu kadar basit değil.
Ya o otel doluysa? Ya o tarihte uçak bulunmuyorsa? Ya o otelde teknik bir sorun varsa? İşte böyle durumlarda acentacının becerisi çıkmalı ortaya. Müşteriyi başka bir ürüne yönlendirip satmalı. Bütün mesele ise, holidaycheckçiler ikna olmuyor. İkna edebileni müdür yaş pastayla kutluyor.
Anadolu’da “Tüfek icat oldu, mertlik bozuldu” deyimine karşın, Alman acentacılar bugünlerde farklı bir deyim buldular: “Tatil paylaşım siteleri icat oldu, bize evrak işi kaldı”
Oysa başarılı bir acentacıyı fark ettiren özelliği, rüya satabilmesi. Bundan tatmin oluyor, bununla yaşıyor. Sonunda bir de müşteri teşekkürü çıkarsa ortaya, 10 günlük spa keyfi yaşamış gibi oluyor. Hele bir de sattığı oteller kendisini hatırlarsa, üstüne bir şişe Chateau Petrus ve bir şişe de Chateau Lafite şarabı içmiş gibi oluyor.
Düşünün ki, Almanya, Türkiye’yi satmış her acenta elemanına bakanlığımız jest olsun diye ufacık bir ‘teşekkür hediye paketi” yolluyor postayla. Almanya’nın mutluluk katsayısı ve endeksi tavan yapar, Türkiye’de de turizm.
Ama şimdilik Alman acenta çalışanları başka bir canavarla boğuşuyor.
Yakında Alman acentalarının kapılarında “Holidaycheckçiler giremez” yazısı görürseniz, şaşırmayın.
